De Tweede Wereldoorlog en de schoen

De Tweede Wereldoorlog had erg veel invloed op de schoen. Dit had eigenlijk één grote oorzaak, namelijk dat alles schaars was en dat kwaliteit erg belangrijk was zodat schoenen een oorlog lang mee konden gaan. Mode kwam op een laag pitje te staan doordat grenzen dicht werden gegooid en doordat er in veel landen kledingbeperkingen golden.

n de oorlogstijd werden er in de Verenigde Staten kledingbeperkingen ontwikkeld. Ook voor de schoenen golden er strenge regels. De Amerikaanse regering wilde leer in beperkte hoeveelheden aan het volk verstrekken. Zo mochten schoenen slechts zes kleuren leer hebben en werd de maximumhoogte van de hak op 2,5 centimeter gesteld. De Amerikaanse regering raadde vrouwen aan om comfortabele schoenen te kopen, bijvoorbeeld met sleehak of met een lage hak. Hierdoor konden vrouwen meer afstanden te voet afleggen, en dat scheelde weer in brandstof. Ook in het Verenigd Koninkrijk werden zulke regels opgesteld, maar Engels vrouwen mochten daar op hakken tot vijf centimeter blijven lopen.

Een erg degelijke schoen uit de oorlogstijd.

Sommige ontwerpers konden het niet laten, en probeerden onder deze beperkingen uit te komen. Doordat de Parijse modehuizen bezet waren door de vijand kregen jonge Amerikaanse ontwerpers een kans. Zij gingen dan ook inventief met allerlei materialen en ideeën aan de slag. Één van deze ontwerpers was Claire McCardell. Zij probeerde via de schoenleverancier van het New York Ballet een stevigere versie van de balletschoen te ontwikkelen. Dit lukte, en het bleek een slimme zet, omdat balletschoenen niet onder de opgelegde regels van de Amerikaanse Regering vielen. Op deze manier konden vrouwen dus toch aan schoenen komen.

Een andere manier om aan schoenen te komen was door ze zelf te gaan maken. Eind jaren ’30 was de sleehak al populair geworden, en tijdens de oorlog bleek dat de sleehak ook nog eens erg goed zelf te vervaardigen was. Met kurk, hout, touw, riet, papier, vilt, raffia, rubber en zeer ongewone leersoorten (zelf gelooid leer) werden de meest inventieve schoenen gemaakt.

Natuurlijk lag de mode niet helemaal stil. Zoals al eerder gezegd konden jonge ontwerpers uit de Verenigde Staten zich nu bewijzen. Maar ook andere Europese ontwerpers probeerden naar de Verenigde Staten te vluchten om daar hun werk voort te zetten.

Vanuit de modewereld werd opgeroepen tot het ontwikkelen van een duurzame stijl, een stijl die langer in de mode zou blijven. Inspiratie werd gevonden bij vrouwen die in het leger werkten, zij droegen sobere veterschoenen en schoenen met bandjes of gespen. Verder werd er een strenge, sobere ‘look’ ontwikkeld. Smalle heupen, schoudervullingen en een strakke hoed. Deze ‘working class’ stijl werd als chic gezien. Modebewuste vrouwen van alle sociale klassen droegen deze stijl, en omdat iedereen zoveel mogelijk probeerde samen te werken in de oorlog vielen klasse verschillen weg.

a de oorlog bleven nog veel van de in de oorlog opgelegde beperkingen gelden. Binnen deze opgelegde beperkingen opende Christian Dior in Parijs in 1947 zijn eigen modehuis. Hij kwam met de ‘New Look’. Met deze stijl wilde hij terug naar de klassieke vrouwelijk vormen, een smalle taille en wijde, lange rokken. Vrouwen in Europa en Amerika gingen direct voor de bijl. Plateauzolen en sleehakken pasten niet bij deze ‘New Look’ en de hofschoen en de sandaal kwamen terug.

De ‘New Look’ van na de Tweede Wereldoorlog

Natuurlijk heeft de oorlog de schoen beïnvloed. Dit kwam door de schaarste aan leer, de opgelegde beperkingen van de regering en de bezetting van de Europese modehuizen. Maar wat wel opvallend is, is dat de Tweede Wereldoorlog geen blijvende invloed heeft gehad op de schoen. Al snel na de Tweede Wereldoorlog kwamen nieuwe ontwerpers met nieuwe ideeën, waarvan Christian Dior een van de belangrijkste grondleggers was.

De oorlog heeft dus invloed gehad op de schoen tijdens de oorlogsjaren, maar al snel daarna was deze invloed ook weer verdwenen.

< ga naar 'De crisisjaren' | ga naar wereldkaart | ga naar 'De wederopbouw in de jaren ’50' >